День 3: II спряжение -ę, -isz (mówić, robić, lubić)
Цель: Спрягать глаголы II спряжения. Понять контраст с III (-am) спряжением. Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)
🎓 Методичка для учителя: - Сегодня — второе спряжение польского. Это самое «коварное», потому что окончание ja —
-ę(та же буква, что у I спряжения), а отличить можно только по форме ty (-iszvs-esz). - Образец дня: mówić → mówię, mówisz. Запомнить обязательно. - В тексте дня используется lubić — пусть ученик услышит контраст: lubię (II) vs kocham (III). - Типичная ошибка: ученик пишет «ja mówisz», т.к. формы кажутся «одинаковыми». Подчёркиваем: ja всегда-ę, ty —-isz. - На уроке не объясняй I спряжение (piszę) — будет день 4. Сегодня держим контраст только II vs III.
0. Разминка (3 мин)
- Спряги mieszkać (вслух): mieszkam, mieszkasz, mieszka, mieszkamy, mieszkacie, mieszkają.
- Скажи: Gdzie mieszkasz? Mieszkam w Mińsku.
- Формы być (быстро): jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są.
1. Фонетика (5 мин)
phonetics/daily-drills.md — День 3.
Пары L/Ł: - plany (планы) — jabłko (яблоко) - list (письмо) — łyżwa (конёк)
И сразу запомни произношение ó — это u! mówić читается «МУ-вич», не «МО-вич».
2. Правило (10 мин)
II спряжение: -ę, -isz, -i, -imy, -icie, -ą
Окончания II спряжения по форме ty — это
-iszили-ysz. Образец дня: mówić.
Образец: mówić (говорить)
| Лицо | Форма | Пример |
|---|---|---|
| ja | mówię | Mówię po polsku trochę. |
| ty | mówisz | Czy mówisz po angielsku? |
| on/ona/ono | mówi | Anna mówi szybko. |
| my | mówimy | Mówimy razem. |
| wy | mówicie | Wy mówicie głośno. |
| oni/one | mówią | Rodzice mówią po rosyjsku. |
Другие глаголы II спряжения
| Инфинитив | Перевод | ja-форма | ty-форма |
|---|---|---|---|
| robić | делать | robię | robisz |
| lubić | любить (нравится) | lubię | lubisz |
| myśleć | думать | myślę | myślisz |
| widzieć | видеть | widzę | widzisz |
| chodzić | ходить | chodzę | chodzisz |
| uczyć się | учиться | uczę się | uczysz się |
Сравни: II vs III
| II спр. (mówić) | III спр. (mieszkać) | |
|---|---|---|
| ja | mówię | mieszkam |
| ty | mówisz | mieszkasz |
| on/ona | mówi | mieszka |
⚠️ Как запомнить, какое спряжение? Учи в паре: инфинитив + форма ja. - mówić → mówię (II) - mieszkać → mieszkam (III) - lubić → lubię (II) — НЕ lubiam! - kochać → kocham (III) — НЕ kochę!
Lubić vs kochać
| lubić | kochać |
|---|---|
| мне нравится | я (сильно) люблю |
| Lubię pizzę. | Kocham mamę. |
| Lubię oglądać filmy. | Kocham Polskę. |
| II спр.: lubię, lubisz | III спр.: kocham, kochasz |
2b. Słownictwo dnia (~5 мин)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| mówić | говорить |
| robić | делать |
| lubić | любить (нравится) |
| myśleć | думать |
| widzieć | видеть |
| chodzić | ходить |
| szybko | быстро |
| wolno | медленно |
| głośno | громко |
| razem | вместе |
| co | что |
| po polsku | по-польски |
3. Упражнения (25–30 мин)
Упражнение A — Спряжение mówić
- Ja ___ po polsku.
- Ty ___ po angielsku?
- Anna ___ szybko.
- My ___ głośno na lekcji.
- Wy ___ wolno?
- Dzieci ___ po polsku w szkole.
- Ona nie ___ po niemiecku.
- Czy ty ___ trochę po hiszpańsku?
Упражнение B — Выбери правильную форму
- Co (ty) ___ wieczorem? (robić) a) robię b) robisz c) robi
- Ja ___ pizzę. (lubić) a) lubię b) lubisz c) lubi
- My ___ po polsku codziennie. (mówić) a) mówię b) mówisz c) mówimy
- Czy oni ___ filmy po polsku? (widzieć) a) widzą b) widzimy c) widzicie
- Brat ___ do szkoły o ósmej. (chodzić) a) chodzę b) chodzi c) chodzą
- Wy ___ o egzaminie. (myśleć) a) myślicie b) myślą c) myśli
Упражнение C — Устно
- Co lubisz robić w weekend?
- Czy mówisz szybko czy wolno?
- Co robisz wieczorem?
- Jakie filmy lubisz oglądać?
- Co myślisz o polskim języku?
- Dokąd chodzisz po szkole?
Упражнение D — Сравнение II и III спряжения
Подставь форму ja (1-е лицо):
- mieszkać → ___ (III)
- mówić → ___ (II)
- robić → ___ (II)
- czytać → ___ (III)
- lubić → ___ (II)
- kochać → ___ (III)
- widzieć → ___ (II)
- oglądać → ___ (III)
Упражнение E — Текст с пропусками
Поставь правильную форму:
Mój brat (1. lubić) ___ sport. Codziennie (2. chodzić) ___ na trening.
Ja (3. lubić) ___ czytać. (4. czytać — III спр.) ___ książki po polsku.
Rodzice (5. mówić) ___ po rosyjsku i trochę (6. mówić) ___ po polsku.
W szkole my (7. uczyć się) ___ ___ polskiego.
Wieczorem ja (8. robić) ___ zadania, a brat (9. oglądać — III спр.) ___ telewizję.
Czy ty (10. lubić) ___ uczyć się polskiego?
Упражнение F — Найди и исправь ошибку
- Ja mówisz po polsku.
- On mówię szybko.
- Ja lubiam pizzę.
- My robicie zadania.
- Czy ty kochasz Polskę? — Tak, kochę.
- Rodzice mówim po rosyjsku.
- Ja chodzem do szkoły.
- Co ty myślasz o filmie?
Ключи
A: 1. mówię 2. mówisz 3. mówi 4. mówimy 5. mówicie 6. mówią 7. mówi 8. mówisz
B: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-a
D: 1. mieszkam 2. mówię 3. robię 4. czytam 5. lubię 6. kocham 7. widzę 8. oglądam
E: 1. lubi (брат — on) 2. chodzi 3. lubię | 4. Czytam 5. mówią | 6. mówią 7. uczymy się 8. robię | 9. ogląda 10. lubisz
F:
1. Ja mówisz → Ja mówię (для ja — -ię)
2. On mówię → On mówi (для on — -i)
3. Ja lubiam → Ja lubię (lubić — II спр., нет формы lubiam)
4. My robicie → My robimy (для my — -imy)
5. Tak, kochę → Tak, kocham (kochać — III спр., форма ja — kocham)
6. Rodzice mówim → Rodzice mówią (для oni — -ią)
7. Ja chodzem → Ja chodzę (chodzić — II спр.)
8. Ty myślasz → Ty myślisz (myśleć — II спр., для ty — -isz)
4. Чтение (15 мин)
Текст: reading/texts/day-03.md — Mój dzień
Вопросы: reading/questions/day-03.md
Задание
- Прочитай вслух 2 раза.
- Выпиши все глаголы II спряжения (с -ę, -isz, -i, -imy, -icie, -ią).
- Выпиши все глаголы III спряжения (с -am, -asz, -a, -amy, -acie, -ają).
- Ответь на вопросы.
Доп. к тексту
- Опиши свой день в 6 предложениях (используй глаголы II и III спряжения).
- V/F: - Dima budzi się o ósmej. - Idzie do szkoły o ósmej. - Robi obiad sam.
- Сравни: что ты делаешь так же, что иначе?
Ключ V/F: F (o siódmej), V, F (z mamą)
5. Разговор (12–15 мин)
Часть 1 — Мой день (5 мин)
Расскажи о своём типичном дне. Используй: - Rano… (jem śniadanie, idę do szkoły) - Po szkole… (wracam do domu, robię zadania) - Wieczorem… (oglądam, czytam, gram)
Часть 2 — Интервью (5 мин)
Партнёр задаёт по очереди: 1. Co robisz rano? 2. Co lubisz robić w weekend? 3. O czym myślisz w szkole? 4. Dokąd chodzisz po lekcjach? 5. Co widzisz w swoim pokoju?
Часть 3 — Ролевая «Telefon» (5 мин)
Ты звонишь другу. Расскажи в трёх минутах, что ты сейчас делаешь, что любишь и не любишь делать вечером.
6. Письмо (5–8 мин)
Напиши «Mój dzień» — 8–10 предложений. Используй минимум 5 глаголов II спряжения и 3 глагола III спряжения. Подчеркни все глаголы.
Домашка
- Выучи таблицу II спряжения (mówić — все 6 форм).
- Заполни таблицу для глаголов lubić, robić, widzieć (по 6 форм для каждого).
- Напиши 8 предложений: 4 о том, что любишь делать (Lubię…), 4 о том, что делаешь каждый день (Codziennie…).
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 2–3 — упражнения на распорядок дня.
- Фонетика: 5 раз пары list/łyżwa, plany/jabłko.
📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-03.md
📖 Текст для чтения
Mój dzień
Budzę się o siódmej rano. Robię śniadanie. Jem chleb z masłem i piję herbatę. O ósmej idę do szkoły. W szkole uczę się matematyki, polskiego i historii.
Po lekcjach wracam do domu o drugiej. Robię obiad z mamą. Potem odrabiam zadania domowe. Wieczorem oglądam telewizję lub gram w gry. Idę spać o dziesiątej.
— Co robisz rano? — Budzę się, jem śniadanie i idę do szkoły.
❓ Вопросы к тексту
Вопросы: Mój dzień
-
O której budzi się Dima?
Ответ
O siódmej. -
Co je na śniadanie?
Ответ
Chleb z masłem i herbatę. -
O której wraca do domu?
Ответ
O drugiej. -
Co robi wieczorem?
Ответ
Ogląda telewizję lub gra w gry. -
O której idzie spać?
Ответ
O dziesiątej. -
Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.
Ответ
— -
Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.
Ответ
— -
Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.
Ответ
—
➕ Дополнительные материалы
Dodatkowe materiały — Dzień 3 (II спряжение -ę/-isz)
Słownictwo (расширение)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| mówić | говорить |
| robić | делать |
| lubić | любить (нравится) |
| widzieć | видеть |
| myśleć | думать |
| chodzić | ходить |
| jeździć | ездить (повторно) |
| uczyć się | учиться |
| pomóc / pomagać | помогать |
| spotykać | встречать |
| nosić | носить |
| dzwonić | звонить |
Дополнительные упражнения
Упражнение G — Контраст II vs III спряжения
Поставь правильную форму. Будь внимателен: одни глаголы — II спр., другие — III!
- Ja (mówić — II) ___ po polsku.
- Ja (czytać — III) ___ książkę.
- Ja (lubić — II) ___ pizzę.
- Ja (kochać — III) ___ rodzinę.
- Ja (robić — II) ___ zadania.
- Ja (mieszkać — III) ___ w Mińsku.
- Ja (widzieć — II) ___ swojego kolegę.
- Ja (oglądać — III) ___ film.
Упражнение H — Текст с пропусками (Mój dzień)
Codziennie ja (1. budzić się — II) ___ ___ o (6:30) wpół do siódmej.
(2. mówić — ja, II) ___ „dzień dobry" mamie.
(3. jeść — IV) ___ śniadanie i (4. iść) ___ do szkoły.
W szkole my (5. uczyć się — II) ___ ___ polskiego, matematyki i historii.
(6. lubić — ja) ___ historię — to bardzo ciekawy przedmiot.
(7. widzieć — ja) ___ swoich kolegów codziennie. Oni (8. mówić) ___ po polsku.
Po szkole (9. robić — ja) ___ zadania.
Wieczorem (10. dzwonić — ja) ___ do babci.
Упражнение I — Допиши форму для каждого лица
| Глагол | ja | ty | on/ona | my | wy | oni |
|---|---|---|---|---|---|---|
| mówić | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ |
| robić | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ |
| lubić | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ |
| widzieć | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ | ___ |
Ключи
G: 1. mówię 2. czytam 3. lubię 4. kocham 5. robię 6. mieszkam 7. widzę 8. oglądam
H: 1. budzę się 2. Mówię 3. Jem 4. idę (iść — I спр., особая) 5. uczymy się 6. Lubię 7. Widzę 8. mówią 9. robię 10. dzwonię
I:
| ja | ty | on/ona | my | wy | oni | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| mówić | mówię | mówisz | mówi | mówimy | mówicie | mówią |
| robić | robię | robisz | robi | robimy | robicie | robią |
| lubić | lubię | lubisz | lubi | lubimy | lubicie | lubią |
| widzieć | widzę | widzisz | widzi | widzimy | widzicie | widzą |
Доп. разговор
- Опиши свой день в 10 предложениях.
- Что любишь / не любишь делать?
- Кому ты помогаешь дома?
Доп. домашка
- 12 предложений с глаголами II спряжения.
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 2–3.
- Распиши свой день (10 предложений).