День 10: Родительный падеж — множественное число
Цель: Образовывать род. мн. (-ów, -i, -∅). Использовать с количественными словами и числами.
Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)
🎓 Методичка для учителя: - Сегодня самое сложное в родительном — множ. число, особенно жен. и ср. род (
-∅с возможной заменой гласной: książka → książek). - Главные правила: - М. род → почти всегда -ów: student → studentów, dom → domów. - М. род на мягкий согл. (-l, -ń, -ć) → -i: nauczyciel → nauczycieli. - Ж. и ср. → -∅ (нулевое окончание, с возможной вставкой -e- перед согласными): książka → książek, jabłko → jabłek, okno → okien. - Числительные: 1 → им., 2–4 → им. мн., 5+ → род. мн. Mam 1 jabłko, 2 jabłka, 5 jabłek. - Не давай за один день все исключения. Учи частые слова — список 20 слов и их формы.
0. Разминка (3 мин)
- Скажи 6 предложений с nie ma (м., ж., ср. ед.).
- Произнеси: sz / ś: proszę / prosić, kosz / kość.
1. Фонетика (5 мин)
phonetics/daily-drills.md — День 10.
Сегодня — rz / ż = один звук: - morze (море) — może (может) — звучат одинаково! [мо-же] - przyjaźń (дружба) — żaba (лягушка) — оба «ж» - Орфография: запоминать со словарём!
2. Правило (10 мин)
Множ. число в родительном
Мужской род
| Тип | Окончание | Примеры |
|---|---|---|
| Обычно (тв. согл.) | -ów | student → studentów, dom → domów, kot → kotów, chleb → chlebów |
| Мягкий согл. (l, ń, ć, dz) | -i | nauczyciel → nauczycieli, koń → koni, dzień → dni (искл!) |
| Шипящий (cz, sz, rz, ż) | -y | mężczyzna → mężczyzn (искл!), miesiąc → miesięcy |
Женский род (на -a)
Окончание -∅ (нулевое), часто с вставкой -e- перед последним согласным:
| Им. ед. | Род. мн. | Объяснение |
|---|---|---|
| kobieta | kobiet | просто -∅ |
| książka | książek | вставка e перед k |
| matka | matek | вставка e |
| szkoła | szkół | замена o → ó (искл.) |
| lekcja | lekcji | -ja → -i |
| historia | historii | -ia → -ii |
Средний род
Окончание -∅ (часто с -е- внутри):
| Им. | Род. мн. | Объяснение |
|---|---|---|
| jabłko | jabłek | вставка e |
| okno | okien | замена o → ie |
| mieszkanie | mieszkań | -nie → -ń |
| miasto | miast | -∅ |
Числительные + род. мн.
| Число | Падеж | Пример |
|---|---|---|
| 1 | им. ед. | jedno jabłko |
| 2, 3, 4 | им. мн. | dwa jabłka, trzy psy, cztery książki |
| 5+ | род. мн. | pięć jabłek, dziesięć psów, sto książek |
⚠️ Это правило очень важное! При числах от 5 (а также 0, 11–14, 22 в смысле «двадцать с лишним» — но тут нюансы) — используется родительный мн.
2b. Słownictwo dnia (~5 мин)
| Им. ед. | Им. мн. | Род. мн. | Перевод |
|---|---|---|---|
| student | studenci | studentów | студент |
| pies | psy | psów | пёс |
| nauczyciel | nauczyciele | nauczycieli | учитель |
| chłopiec | chłopcy | chłopców | парень |
| dom | domy | domów | дом |
| książka | książki | książek | книга |
| kobieta | kobiety | kobiet | женщина |
| matka | matki | matek | мать |
| jabłko | jabłka | jabłek | яблоко |
| okno | okna | okien | окно |
| miasto | miasta | miast | город |
| lekcja | lekcje | lekcji | урок |
3. Упражнения (25–30 мин)
Упражнение A — Поставь мн. число в родительный
- (student) → ___ — Wielu ___ jest w klasie.
- (pies) → ___ — Mamy 5 ___ w domu. (шутка!)
- (książka) → ___ — Czytam dużo ___.
- (jabłko) → ___ — Kupuję kilo ___.
- (nauczyciel) → ___ — W szkole jest 30 ___.
- (dom) → ___ — W mieście jest sto ___.
- (matka) → ___ — Wiele ___ pracuje w szkole.
- (okno) → ___ — W salonie nie ma ___.
Упражнение B — Числительные + падеж
Поставь правильную форму существительного:
- 1 (pies) → Mam ___ .
- 2 (pies) → Mam ___ .
- 5 (pies) → Mam ___ . (= mam pięć psów)
- 1 (jabłko) → Jem ___ .
- 3 (jabłko) → Jem ___ .
- 7 (jabłko) → Jem ___ .
- 4 (książka) → Czytam ___ .
- 10 (książka) → Czytam ___ .
Упражнение C — Устно
- Ile osób jest w twojej klasie? — W klasie jest … (jeśli 5+, mów uczniów)
- Ile masz książek?
- Ile masz lat? (uwaga: 13 → trzynaście lat, род. мн. lat!)
- Ile jabłek lubisz jeść?
- Ile masz braci/sióstr?
Упражнение D — Wielu / wiele
В польском после количественных слов как dużo, wiele, kilku, kilka — род. мн.:
| Слово | Когда | Пример |
|---|---|---|
| wielu | люди-мужчины | Wielu studentów. |
| wiele | остальное | Wiele książek. |
| kilku | люди-мужчины | Kilku chłopców. |
| kilka | остальное | Kilka jabłek. |
Поставь правильное слово и форму:
- Na imprezie jest ___ (wielu / wiele) chłopców.
- Mam ___ (wielu / wiele) książek polskich.
- Widzę ___ (kilku / kilka) psów na ulicy.
- W koszu jest ___ (kilku / kilka) jabłek.
- W szkole pracuje ___ (wielu / wiele) nauczycieli.
- Mama gotowała ___ (wielu / wiele) zup.
Упражнение E — Текст с пропусками
Wczoraj była impreza u Kuby. Było (1. wielu / chłopiec) ___ ___ i (2. wiele / dziewczyna) ___ ___ ze szkoły.
Nie było (3. nauczyciel) ___ — tylko uczniowie.
Jedliśmy (4. 10 / kanapka) ___ ___ i piliśmy (5. 5 / sok) ___ ___ .
Słuchaliśmy (6. dużo / piosenka) ___ ___ polskich.
W sobotę nie ma (7. lekcja) ___ , dlatego tańczyliśmy długo.
Po imprezie zostało (8. mało / jabłko) ___ ___ — wszyscy zjedliśmy.
Упражнение F — Найди и исправь ошибку
- Wielu student jest w klasie.
- Mam 5 pies.
- Dużo książka.
- Nie było nauczyciel.
- Kupiłem trzy jabłek. (3 → им. мн., не род.!)
- Czytam piętnaście książka.
- Mam 13 rok. (13 → род. мн.: lat)
- Pięć dziewczyna byli na imprezie.
Ключи
A: 1. studentów 2. psów 3. książek 4. jabłek 5. nauczycieli 6. domów 7. matek 8. okien
B: 1. psa (1 → им. ед.) 2. psy (2 → им. мн.) 3. psów (5+ → род. мн.) 4. jabłko 5. jabłka 6. jabłek 7. książki 8. książek
D: 1. wielu chłopców 2. wiele książek 3. kilka psów (psy — не люди, kilka) 4. kilka jabłek 5. wielu nauczycieli 6. wiele zup
E: 1. wielu chłopców 2. wiele dziewczyn 3. nauczycieli 4. 10 kanapek 5. 5 soków 6. dużo piosenek 7. lekcji 8. mało jabłek
F: 1. Wielu student → Wielu studentów 2. 5 pies → 5 psów 3. Dużo książka → Dużo książek 4. Nie było nauczyciel → Nie było nauczycieli 5. Trzy jabłek → Trzy jabłka (2/3/4 → им. мн.!) 6. Piętnaście książka → Piętnaście książek 7. 13 rok → 13 lat 8. Pięć dziewczyna byli → Pięć dziewczyn było (число 5+ → ед. ср.: było)
4. Чтение (15 мин)
Текст: reading/texts/day-10.md — Na imprezie
Задание
- Прочитай вслух 2 раза.
- Найди все формы родительного мн. в тексте.
- Ответь на 8 вопросов.
Доп. к тексту
- Опиши вечеринку у друга — 8 предложений (используй wielu / wiele / kilka).
- V/F: - Na imprezie nie było tortu. - Byli tylko chłopcy. - Dima wrócił do domu o dziesiątej.
Ключ V/F: V, F (chłopcy i dziewczyny), V
5. Разговор (12–15 мин)
Часть 1 — «Ile masz?» (5 мин)
- Ile masz lat?
- Ile masz braci? sióstr? kolegów?
- Ile masz książek? gier?
- Ile osób jest w twojej rodzinie / klasie?
Часть 2 — «W mieście / w szkole / na imprezie» (5 мин)
Опиши, чего сколько: - W mieście jest wiele sklepów. - W szkole jest dużo uczniów i kilku nauczycieli. - W bibliotece jest wiele książek.
Часть 3 — Ролевая «Lista gości» (5 мин)
Ты планируешь день рождения. Скажи маме, сколько кого будет: Będzie 10 kolegów, 5 dziewczyn, 2 dorosłych.
6. Письмо (5–8 мин)
«Moja impreza urodzinowa» — план на день рождения, 10 предложений. Используй минимум 6 форм род. мн.
Домашка
- Выучи таблицу 12 слов (им. ед. → им. мн. → род. мн.).
- Напиши 15 предложений с dużo, mało, wielu, wiele, ile, kilku, kilka.
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 6 — упражнения на множественное число.
- iCloud
Dopelniacz_czasowniki.pdf— глаголы с род. падежом.
📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-10.md
📖 Текст для чтения
Na imprezie
W sobotę była impreza u kolegi Kuby. Było wielu uczniów ze szkoły. Byli chłopcy i dziewczyny. Grała muzyka, tańczyliśmy i rozmawialiśmy.
Nie było tortu — były kanapki i soki. Nie było nauczycieli — tylko uczniowie. Kubę wszyscy lubią — jest wesoły.
Byłem na imprezie od siódmej do dziesiątej. Wróciłem do domu zmęczony, ale szczęśliwy.
❓ Вопросы к тексту
Вопросы: Na imprezie
-
Kiedy była impreza?
Ответ
W sobotę. -
U kogo była impreza?
Ответ
U kolegi Kuby. -
Czego nie było?
Ответ
Nie było tortu i nauczycieli. -
Od której do której godziny był Dima?
Ответ
Od siódmej do dziesiątej. -
Jak czuł się po imprezie?
Ответ
Zmęczony, ale szczęśliwy. -
Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.
Ответ
— -
Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.
Ответ
— -
Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.
Ответ
—
➕ Дополнительные материалы
Dodatkowe materiały — Dzień 10 (Род. падеж — мн.ч.)
Słownictwo (расширение)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| impreza | вечеринка |
| gość / goście | гость / гости |
| muzyka | музыка |
| tańczyć | танцевать |
| kolega / koledzy | друг / друзья |
| przyjaciel / przyjaciele | близкий друг / друзья |
| nauczyciel / nauczyciele | учитель / -я |
| dziecko / dzieci | ребёнок / дети |
| rok / lat | год / лет (Gen.pl.) |
| ludzie / ludzi | люди / людей |
| pieniądze / pieniędzy | деньги / денег |
| zaproszenie | приглашение |
Дополнительные упражнения
Упражнение G — Род. падеж мн.ч.
Правило: м.р. одуш. → -ów (студенты → studentów), ж.р. -a → -ø (книги → książek), ср.р. -o → -ø (окна → okien).
| Сущ. (мн.) | Род | Род. падеж мн. |
|---|---|---|
| studenci | м.л. | ___ |
| nauczyciele | м.л. | ___ |
| chłopcy | м.л. | ___ |
| koledzy | м.л. | ___ |
| turyści | м.л. | ___ |
| goście | м.л. | ___ |
| przyjaciele | м.л. | ___ |
| książki | ж. | ___ |
| dzieci | ср. (особ.) | ___ |
| lata (= roki) | ср. | ___ |
| ludzie | м.л. | ___ |
| pieniądze | м.л. | ___ |
Упражнение H — Текст «Impreza»
W sobotę u Anny była impreza. Było tam wielu (1. gość) ___:
około dziesięciu (2. kolega) ___, kilku (3. nauczyciel) ___ i sześciu (4. chłopiec) ___.
Nie było (5. dziewczyna) ___ z naszej klasy — wszystkie były chore.
Anna ma 14 (6. rok) ___.
Mama Anny przygotowała dużo (7. kanapka) ___ i (8. owoc) ___.
Brak było (9. lemoniada) ___ — ale były soki.
Po imprezie spotkałem kilku (10. przyjaciel) ___ na ulicy.
Упражнение I — Найди и исправь
- Wielu student na imprezie.
- Nie było nauczyciel.
- Dużo kolega.
- Mam 13 rok.
- Sześciu chłopiec.
- Brak pieniądze.
- Wiele ludzie.
- Trzy dziecko. (контекст: трое детей)
Ключи
G: - studenci → studentów - nauczyciele → nauczycieli - chłopcy → chłopców - koledzy → kolegów - turyści → turystów - goście → gości (нет -ów!) - przyjaciele → przyjaciół (особая форма) - książki → książek - dzieci → dzieci (одинаково — Gen.pl. = Nom.pl.) - lata → lat (mam 13 lat) - ludzie → ludzi (без -ów) - pieniądze → pieniędzy
H: 1. gości 2. kolegów 3. nauczycieli 4. chłopców 5. dziewczyn (или dziewcząt — оба правильны) 6. lat 7. kanapek 8. owoców 9. lemoniady (ед., т.к. неисчисляемая) 10. przyjaciół
I: 1. Wielu studentów na imprezie. 2. Nie było nauczycieli. 3. Dużo kolegów. 4. Mam 13 lat. 5. Sześciu chłopców. 6. Brak pieniędzy. 7. Wielu ludzi. 8. Troje dzieci. (troje — собирательное для смешанной группы и для детей)
Доп. разговор
- Расскажи об одной вечеринке (или о школьном празднике).
- Сколько у тебя друзей? Кого не было давно?
- 5 вопросов о семье и друзьях.
Доп. домашка
- 15 предложений с Gen.pl. (wielu, dużo, mało, brak, kilku).
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 5–6.
- Опиши свой день рождения (10 предложений).