День 28: Сравнение прилагательных и наречий
Цель: Образовывать сравнительную и превосходную степени; сравнивать города, людей, фильмы. Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)
🎓 Методичка для учителя: - Сравнительная — суффикс -szy / -ejszy (как русское «-ее»). - Превосходная — naj- + сравн. (как русское «самый…»). - Особые формы — наизусть: dobry → lepszy → najlepszy; zły → gorszy → najgorszy; mały → mniejszy → najmniejszy; duży → większy → największy. - Две конструкции: od + род. и niż + им. — обе верны: Polska jest większa od Białorusi / niż Białoruś.
0. Разминка (3 мин)
- Назови 6 прилагательных: duży, mały, dobry, zły, piękny, brzydki, młody, stary.
- Произнеси: większy, mniejszy, lepszy, gorszy, piękniejszy.
1. Фонетика (5 мин)
phonetics/daily-drills.md — День 28.
Сегодня — стечения согласных: - większy — w-i-ę-k-szy - mniejszy — мн- мягкое - piękniejszy, najpiękniejszy — длинные слова, по слогам
2. Правило (10 мин)
Сравнительная степень
| Прил. | Сравн. | Преврх. |
|---|---|---|
| duży | większy | największy |
| mały | mniejszy | najmniejszy |
| dobry | lepszy | najlepszy |
| zły | gorszy | najgorszy |
| piękny | piękniejszy | najpiękniejszy |
| ładny | ładniejszy | najładniejszy |
| ciekawy | ciekawszy | najciekawszy |
| nudny | nudniejszy | najnudniejszy |
| trudny | trudniejszy | najtrudniejszy |
| łatwy | łatwiejszy | najłatwiejszy |
| szybki | szybszy | najszybszy |
| wolny | wolniejszy | najwolniejszy |
| nowy | nowszy | najnowszy |
| stary | starszy | najstarszy |
| młody | młodszy | najmłodszy |
Согласование с существительным
| Род | Положит. | Сравн. | Преврх. |
|---|---|---|---|
| м. | duży | większy | największy |
| ж. | duża | większa | największa |
| ср. | duże | większe | największe |
| мн. (не-м.-лич.) | duże | większe | największe |
Конструкции
| Способ | Падеж | Пример |
|---|---|---|
| od + род. | род. | Warszawa jest większa od Krakowa. |
| niż + им. | им. | Warszawa jest większa niż Kraków. |
| najlepszy z + род. | род. | To najlepszy film z roku. |
Наречия
| Полож. | Сравн. | Преврх. |
|---|---|---|
| szybko | szybciej | najszybciej |
| wolno | wolniej | najwolniej |
| dobrze | lepiej | najlepiej |
| źle | gorzej | najgorzej |
| dużo | więcej | najwięcej |
| mało | mniej | najmniej |
Lepiej, gorzej, więcej, mniej — это наречия от dobry, zły, dużo, mało.
2b. Słownictwo dnia (~5 мин)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| większy | бо́льший |
| mniejszy | меньший |
| lepszy | лучше |
| gorszy | хуже |
| starszy | старше |
| młodszy | моложе |
| szybszy | быстрее |
| niż | чем |
| od | от (в сравн.) |
| ze wszystkich | из всех |
| porównać | сравнить |
| różnica | разница |
3. Упражнения (25–30 мин)
Упражнение A — Образуй сравнит. и преврх.
| Прил. | Сравн. | Преврх. |
|---|---|---|
| 1. duży | ___ | ___ |
| 2. mały | ___ | ___ |
| 3. dobry | ___ | ___ |
| 4. zły | ___ | ___ |
| 5. piękny | ___ | ___ |
| 6. szybki | ___ | ___ |
| 7. nowy | ___ | ___ |
| 8. stary | ___ | ___ |
Упражнение B — Сравни два предмета
- Warszawa (duży) ___ od Krakowa.
- Mój pies jest (mały) ___ niż twój.
- Polska jest (piękny) ___ od Białorusi (моё мнение).
- Anna jest (młody) ___ od mojego brata.
- Matematyka jest (trudny) ___ niż polski.
- Pizza jest (smaczny) ___ niż zupa.
- Mój samochód jest (szybki) ___ niż twój rower.
- Mój brat jest (dobry) ___ w piłce niż ja.
Упражнение C — Преврх.
- Warszawa jest (duży) ___ ___ miastem w Polsce.
- Mama gotuje (dobry, наречие) ___ ze wszystkich.
- Mój kolega jest (młody) ___ ___ w klasie.
- To (ciekawy) ___ ___ film, który widziałem.
- (Mały) ___ ___ pokój w domu to łazienka.
Упражнение D — Устно (сравнения)
- Co lubisz bardziej — kawę czy herbatę? (используй wolę / lepiej)
- Kto jest starszy — mama czy tata?
- Które miasto jest większe — Mińsk czy Warszawa?
- Co jest trudniejsze — polski czy angielski?
- Jaki jest twój najlepszy przyjaciel?
Упражнение E — Текст с пропусками
Mam dwóch braci. Maks jest (1. młody) ___ ode mnie — ma 10 lat.
Piotr jest (2. stary) ___ — ma 18 lat. Piotr jest (3. wysoki) ___ niż ja, ale ja jestem (4. szybki) ___ w bieganiu.
Maks jest (5. mały) ___ ___ w rodzinie. Jest (6. wesoły) ___ z nas — zawsze się śmieje.
Mama gotuje (7. dobry — наречие) ___ od babci, ale babcia (8. dobry — наречие, преврх) ___ ___ piecze ciasta.
Mój ulubiony przedmiot — historia. Jest (9. ciekawy) ___ niż matematyka. Matematyka jest (10. trudny) ___ ___ ___ ___ przedmiotem (преврх).
Упражнение F — Найди и исправь ошибку
- Warszawa jest duży-szy od Kraków.
- Pies jest mały od kota. (без сравн.)
- Mama gotuje dobrze od babci. (наречие — сравн.: lepiej)
- Najduży miasto. → ___
- Anna jest młoda od mnie. (сравн.: młodsza)
- Polska jest piękny niż Białoruś. (piękniejsza, ж.)
- Mam więcej dobrze ocen niż ty. (więcej dobrych ocen)
- To jest dobry film z roku. (самый — najlepszy)
Ключи
A: 1. większy / największy 2. mniejszy / najmniejszy 3. lepszy / najlepszy 4. gorszy / najgorszy 5. piękniejszy / najpiękniejszy 6. szybszy / najszybszy 7. nowszy / najnowszy 8. starszy / najstarszy
B: 1. większa (Warszawa — ж.) 2. mniejszy (pies — м.) 3. piękniejsza 4. młodsza (Anna — ж.) 5. trudniejsza 6. smaczniejsza (pizza — ж.) 7. szybszy 8. lepszy
C: 1. największym (твор. — день дальше, но miastem = твор.). На сегодня: Warszawa jest największa w Polsce. 2. najlepiej 3. najmłodszy 4. najciekawszy 5. Najmniejszy
E: 1. młodszy 2. starszy 3. wyższy (особое чередование!) 4. szybszy 5. najmłodszy 6. najweselszy 7. lepiej 8. najlepiej 9. ciekawsza 10. najtrudniejszym
F: 1. duży-szy od Kraków → większa od Krakowa 2. Pies jest mały od kota → Pies jest mniejszy od kota 3. Dobrze od babci → Lepiej od babci 4. Najduży miasto → Największe miasto 5. Młoda od mnie → Młodsza ode mnie 6. Piękny niż Białoruś → Piękniejsza niż Białoruś 7. Więcej dobrze ocen → Więcej dobrych ocen 8. Dobry film → Najlepszy film
4. Чтение (15 мин)
Текст: reading/texts/day-28.md — Porównanie miast
Задание
- Прочитай вслух 2 раза.
- Подчеркни все сравнения.
- Ответь на 8 вопросов.
5. Разговор (12–15 мин)
Часть 1 — Сравнение городов (5 мин)
Сравни 2 города (Мінск vs Warszawa): 6 предложений с większy, ciekawszy, starszy, piękniejszy.
Часть 2 — Семья (5 мин)
Сравни членов семьи по возрасту: Mama jest młodsza od taty. Brat jest najmłodszy.
Часть 3 — «Co lubisz bardziej?» (5 мин)
5 вопросов сравнения, ответ с Wolę X niż Y, bo…
6. Письмо (5–8 мин)
«Porównanie Mińska i Warszawy» — 10 предложений с сравнениями.
Домашка
- Выучи 15 прилагательных в 3 степенях.
- Напиши 12 предложений со сравнениями (по 6 со od, 6 с niż).
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 13 — упражнения на сравнение.
📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-28.md 📎 Карточка: grammar/rules/comparison.md
📖 Текст для чтения
Porównanie miast
Mieszkam w małym mieście. Warszawa jest większa od mojego miasta. Kraków jest starszy i piękniejszy. Gdańsk jest bliżej morza.
Moje miasto jest spokojniejsze od Warszawy. Nie jest tak głośne. Ale Warszawa ma więcej muzeów i kin.
Najlepsze jedzenie jest u babci na wsi. Najsmaczniejsze naleśniki robi babcia! Polska jest piękniejsza latem.
❓ Вопросы к тексту
Вопросы: Porównanie miast
-
Które miasto jest większe?
Ответ
Warszawa od miasta Dimy. -
Które miasto jest starsze?
Ответ
Kraków. -
Gdzie jest najlepsze jedzenie?
Ответ
U babci na wsi. -
Kiedy Polska jest piękniejsza?
Ответ
Latem. -
Gdzie jest Gdańsk?
Ответ
Bliżej morza. -
Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.
Ответ
— -
Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.
Ответ
— -
Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.
Ответ
—
➕ Дополнительные материалы
Dodatkowe materiały — Dzień 28 (Сравнение прилагательных и наречий)
Słownictwo (расширение)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| stopień równy / wyższy / najwyższy | положит. / сравн. / превосх. |
| niż / od + Gen. | чем / от |
| tak samo... jak | так же... как |
| dużo / więcej / najwięcej | много / больше / больше всего |
| mało / mniej / najmniej | мало / меньше / меньше всего |
| dobrze / lepiej / najlepiej | хорошо / лучше / лучше всего |
| źle / gorzej / najgorzej | плохо / хуже / хуже всего |
| szybko / szybciej / najszybciej | быстро / быстрее / самое быстрое |
| daleko / dalej / najdalej | далеко / дальше |
| blisko / bliżej / najbliżej | близко / ближе |
| ładnie / ładniej / najładniej | красиво / красивее |
Дополнительные упражнения
Упражнение G — Прил. (степени)
Заполни таблицу:
| Положит. | Сравн. | Превосх. |
|---|---|---|
| duży | ___ | ___ |
| mały | ___ | ___ |
| dobry | ___ | ___ |
| zły | ___ | ___ |
| ładny | ___ | ___ |
| piękny | ___ | ___ |
| ciekawy | ___ | ___ |
| szybki | ___ | ___ |
| stary | ___ | ___ |
| nowy | ___ | ___ |
Упражнение H — Нар. (степени)
| Положит. | Сравн. | Превосх. |
|---|---|---|
| dobrze | ___ | ___ |
| źle | ___ | ___ |
| dużo | ___ | ___ |
| mało | ___ | ___ |
| szybko | ___ | ___ |
| ładnie | ___ | ___ |
| daleko | ___ | ___ |
| blisko | ___ | ___ |
Упражнение I — Предложения сравнения
- Mój brat jest (mały) ___ ode mnie.
- Anna jest (ładna) ___ niż Marysia.
- Mój dom jest (duży) ___ od domu Kuby.
- Tata zarabia (dużo) ___ niż mama. (нар.)
- Ten film jest (ciekawy) ___ od książki.
- Mama gotuje (dobrze) ___ niż babcia! (шутка) — нар.
- Polska jest (duża) ___ od Białorusi.
- Brat biega (szybko) ___ ode mnie. (нар.)
- To jest (ładna) ___ szkoła w mieście. (превосх.)
- Mój kolega mieszka (daleko) ___ niż ja. (нар.)
Ключи
G:
| Положит. | Сравн. | Превосх. |
|---|---|---|
| duży | większy | największy |
| mały | mniejszy | najmniejszy |
| dobry | lepszy | najlepszy |
| zły | gorszy | najgorszy |
| ładny | ładniejszy | najładniejszy |
| piękny | piękniejszy | najpiękniejszy |
| ciekawy | ciekawszy | najciekawszy |
| szybki | szybszy | najszybszy |
| stary | starszy | najstarszy |
| nowy | nowszy | najnowszy |
H:
| Положит. | Сравн. | Превосх. |
|---|---|---|
| dobrze | lepiej | najlepiej |
| źle | gorzej | najgorzej |
| dużo | więcej | najwięcej |
| mało | mniej | najmniej |
| szybko | szybciej | najszybciej |
| ładnie | ładniej | najładniej |
| daleko | dalej | najdalej |
| blisko | bliżej | najbliżej |
I: 1. mniejszy 2. ładniejsza 3. większy 4. więcej 5. ciekawszy 6. lepiej 7. większa 8. szybciej 9. najładniejsza 10. dalej
Доп. разговор
- Сравни 2 фильма, 2 школы, 2 города.
- Кто в семье самый старший / молодой / высокий?
- Что ты делаешь лучше всего? Что хуже?
Доп. домашка
- 15 предложений со степенями (8 — прил., 7 — нар.).
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 10.
- Напиши «топ-5 лучшего / худшего» (10 предложений).