День 20: Личные местоимения в винительном падеже

Цель: Научиться заменять существительные местоимениями (go, ją, ich, nas, was) в винительном. Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)

🎓 Методичка для учителя: - Местоимения — частая тема ошибок: Дима скажет Widzę on вместо Widzę go. - Главное: в польском местоимения в винительном падеже меняют форму: ja → mnie/mię, ty → cię, on → go/jego/niego, ona → ją/nią, my → nas, wy → was, oni → ich/nich, one → je/nie. - Есть краткие (безударные) и длинные (ударные) формы. После предлогов — длинные с n-: na niego, do niej, dla nich. - Сегодня — основное: короткие после глагола: Widzę go. Lubię ją. Znam ich.


0. Разминка (3 мин)


1. Фонетика (5 мин)

phonetics/daily-drills.md — День 20.

Сегодня — мягкое ą / ę в местоимениях: - ją — её (ж. вин.) - cię — тебя - nią — ней (после предлога)


2. Правило (10 мин)

Личные местоимения — винительный падеж

Им. Вин. (краткое) Вин. (длинное) После предлога (с n-)
ja mnie / mię mnie (не используется отдельно)
ty cię ciebie (не используется отдельно)
on go jego niego (na niego, do niego)
ona ją (нет) nią (na nią, do niej)
ono je (нет) nie
my nas (нет) (то же)
wy was (нет) (то же)
oni ich (нет) nich
one je (нет) nie

Когда использовать что?

Форма Когда Пример
Короткая (go, ją, cię) обычно, после глагола Lubię go. Znam ją. Widzę cię.
Длинная (jego, mnie, ciebie) при ударении, в начале предложения Jego nie znam. (а его — нет). Mnie lubisz?
После предлога (niego, niej, nich) после na, do, dla, o, przez, z, u Patrzę na niego. Idę do niej. Dla nich.

Примеры

Польский Перевод
Lubię go. Я его люблю.
Znam ją. Я её знаю.
Widzę ich. Я их вижу.
Spotykam was jutro. Завтра вас встречу.
Mama mnie kocha. Мама меня любит.
Czekam na niego. Жду его.
Idę do niej. Иду к ней. (do + род., niej — родительный/дательный)
Dla ciebie kupiłem prezent. Купил для тебя подарок.

⚠️ После na (ждать на кого) — винительный: Czekam na niego/nią/nich. После do, od, u, dla, bez — родительный: do niego, dla niej, u nich. Сегодня в основном тренируем вин.


2b. Słownictwo dnia (~5 мин)

Польский Перевод
spotykać / spotkać встречать
czekać na ждать (кого)
pomagać помогать
zapraszać приглашать
odwiedzać / odwiedzić посещать
pamiętać помнить
zapominać / zapomnieć забывать
przyjaciel друг (близкий)
kolega приятель
dziewczyna девушка
chłopak парень
razem вместе

3. Упражнения (25–30 мин)

Упражнение A — Замени существительное на местоимение (вин.)

  1. Lubię Annę. → Lubię ___.
  2. Znam Kubę. → Znam ___.
  3. Widzę dziewczynę. → Widzę ___.
  4. Spotykam przyjaciół (мн., м.-лич.) → Spotykam ___.
  5. Odwiedzam babcię. → Odwiedzam ___.
  6. Mama kocha syna. → Mama kocha ___.
  7. Czytam książkę. → Czytam ___.
  8. Widzę dom. → Widzę ___.

Упражнение B — Местоимения с предлогами (на / для / к)

  1. Czekam na (ty) ___. (с предлогом — cię → ciebie/cię — короткое норм.: na ciebie)
  2. Patrzę na (on) ___.
  3. Idę do (ona) ___.
  4. Dla (oni, м.-лич.) ___ kupiłem prezenty.
  5. Czekamy na (wy) ___.
  6. Bez (ja) ___ nic nie zrobicie. (bez + род.)
  7. Z (on) ___ nigdy nie rozmawiam. (z + твор. — но здесь идиоматический; сегодня прости­м)
  8. Pamiętam o (ona) ___ . (o + місцев. — день 22)

Упражнение C — Устно

  1. Czy lubisz mnie? (odpowiedź)
  2. Czy znasz Kubę? Lubisz ___?
  3. Czy spotykasz przyjaciół często?
  4. Czy pamiętasz Annę z klasy?
  5. Czy pomagasz mamie? (mamie — дат.; завтра)
  6. Czy czekasz na kogoś teraz?

Упражнение D — Поставь правильное местоимение

  1. To jest Kuba. Lubię ___ (его).
  2. To moja siostra. Widzę ___ (её) codziennie.
  3. To moi koledzy. Spotykam ___ (их) w szkole.
  4. To ty. ___ (тебя) widzę po raz pierwszy.
  5. To my. Czy ___ (нас) znasz?
  6. To wy. Zapraszam ___ (вас) na imprezę.
  7. To one (dziewczyny). Pamiętam ___ (их) z lata.
  8. To on. Czekam na ___ (него) godzinę.

Упражнение E — Текст с пропусками

Mam siostrę Annę. (1) Lubię (она) ___ bardzo.
Mam też brata Maksa. (2) Często widzę (он) ___ w domu.
Mam wielu kolegów. (3) Spotykam (они, м.-лич.) ___ w szkole codziennie.
Czasem zapraszam (4) (они) ___ do nas na obiad.
Anna ma koleżankę Kasię. Anna kocha (5) (её) ___ jak siostrę.
Mama nas kocha. (6) (Нас) ___ pomaga w szkole i w domu.
A wy? Lubicie polski? (7) Zapraszam (вас) ___ na lekcję polskiego!

Упражнение F — Найди и исправь ошибку

  1. Lubię on.
  2. Znam ona.
  3. Widzę oni.
  4. Czekam ciebie. (нужен предлог na!)
  5. Spotykam jego codziennie. (без ударения — короткая: go)
  6. Mnie lubisz? — норм., с ударением. (правильно или нет?)
  7. Patrzę na go. (после предлога — длинная: na niego)
  8. Idę do ją. (после do — род. niej)

Ключи

A: 1. ją (Anna — ж.) 2. go (Kuba — м., на -a, склон. как ж.р., но в местоим. для мужчин используем go) 3. ją 4. ich (м.-лич.) 5. ją (babcia — ж.) 6. go (syn — м.) 7. ją (książka — ж.) 8. (dom — неодуш. м.; вин. = им.) → go (как местоим. для м.)

B: 1. na ciebie / na cię 2. na niego 3. do niej 4. dla nich 5. na was 6. beze mnie (после bez перед m — beze) 7. z nim (твор. — день дальше, но nim) 8. o niej (місцев.)

D: 1. go 2. ją 3. ich 4. Ciebie 5. nas 6. was 7. je (one мн. не-м.-лич. → je) 8. niego

E: 1. ją 2. go 3. ich 4. ich 5. ją 6. Nam (дат. — будет позже; сегодня замена на «Mama nas kocha. Mama nam pomaga.» — nam) 7. was

F: 1. Lubię on → Lubię go 2. Znam ona → Znam ją 3. Widzę oni → Widzę ich 4. Czekam ciebie → Czekam na ciebie 5. Spotykam jego → Spotykam go 6. правильно! Mnie lubisz? (с ударением — длинная форма) 7. Patrzę na go → Patrzę na niego (после предлога — с n-) 8. Idę do ją → Idę do niej


4. Чтение (15 мин)

Текст: reading/texts/day-20.md — Spotkanie z przyjaciółmi

Задание

  1. Прочитай вслух 2 раза.
  2. Подчеркни все местоимения в тексте. Над каждым — кого/что обозначает.
  3. Ответь на 8 вопросов.

Доп. к тексту

  1. Расскажи о своих друзьях — 8 предложений с местоимениями.
  2. V/F: - Dima spotyka kolegów w parku. - Anna i Kasia czekają na nich. - Wszyscy idą do kina.

5. Разговор (12–15 мин)

Часть 1 — «O moich przyjaciołach» (5 мин)

Опиши 3 друзей, используй местоимения: Mam kolegę Kubę. Lubię go bardzo. Często się z nim spotykam.

Часть 2 — «Pamiętasz?» (5 мин)

Партнёр спрашивает: Pamiętasz Kasię? Pamiętasz nauczyciela? Ученик отвечает: Tak, pamiętam ją / go.

Часть 3 — Ролевая «Telefon» (5 мин)

Звонишь маме и рассказываешь о новых знакомых. Mamo, spotkałem Kasię i Kubę. Lubię ich bardzo.


6. Письмо (5–8 мин)

«Moi przyjaciele» — 10 предложений. Используй минимум 8 местоимений (вин.).


Домашка

  1. Выучи таблицу местоимений (им. → вин. короткое + после предлога).
  2. Напиши 15 предложений с местоимениями: 8 коротких, 7 после предлогов.
  3. Hurra Po Polsku 1, Lekcja 10 — упражнения на местоимения.
  4. Завтра: тест + повторение недели 3.

📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-20.md

📖 Текст для чтения

Spotkanie z przyjaciółmi

Spotykam się z przyjaciółmi w parku. Widzę Kubę i Anię. Kuba ma nową piłkę — pokazuje nam ją. Ania ma książkę po polsku — pożycza mi ją.

Rozmawiamy po polsku. Czasami nie rozumiem — Kuba pomaga. Mamy plan: w sobotę pójdziemy do kina. Chcemy oglądać nowy film.

Lubię moich przyjaciół. Pomagamy sobie nawzajem.

❓ Вопросы к тексту

Вопросы: Spotkanie z przyjaciółmi

  1. Gdzie spotyka się z przyjaciółmi?

    Ответ W parku.

  2. Co ma Kuba?

    Ответ Nową piłkę.

  3. Co pożycza Ania?

    Ответ Książkę po polsku.

  4. Gdzie pójdą w sobotę?

    Ответ Do kina.

  5. Kto pomaga, gdy Dima nie rozumie?

    Ответ Kuba.

  6. Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.

    Ответ —

  7. Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.

    Ответ —

  8. Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.

    Ответ —

➕ Дополнительные материалы

Dodatkowe materiały — Dzień 20 (Местоимения — Acc., Dat.)

Słownictwo (расширение)

Польский Перевод
zaimek местоимение
ja → mnie (Acc.) меня
ty → cię / ciebie тебя
on → go / niego его
ona → ją / nią её
my → nas нас
wy → was вас
oni → ich / nich их (м.-лич.)
one → je / nie их (не м.-лич.)
pomagać + Dat. помогать (кому)
dziękować + Dat. благодарить
ufać + Dat. доверять

Дополнительные упражнения

Упражнение G — Местоимения в Acc. и Dat.

Лицо Nom. Acc. (короткая) Acc. (после предлога) Dat.
1ед. ja mnie mnie mi / mnie
2ед. ty cię ciebie ci / tobie
3ед. м. on go niego mu
3ед. ж. ona ją nią jej
3ед. ср. ono je nie mu
1мн. my nas nas nam
2мн. wy was was wam
3мн. м.-лич. oni ich nich im
3мн. не м.-лич. one je nie im

Упражнение H — Замени имена местоимениями

  1. Spotykam Kubę w parku. → ___
  2. Znam Anię od dawna. → ___
  3. Widzę moich przyjaciół. → ___
  4. Pomagam mamie. → ___
  5. Pomagam tacie. → ___
  6. Dziękuję nauczycielce. → ___
  7. Lubię te dziewczyny. → ___
  8. Czekam na brata. → ___ (после предлога!)
  9. Idę z kolegami. → ___ (после предлога — Instr.)
  10. Wierzę rodzicom. → ___

Упражнение I — Найди и исправь

  1. Widzę jego. (контекст: обычное предложение, без эмфазы)
  2. Pomagam ty.
  3. Znam ona.
  4. Czekam na on.
  5. Dziękuję ona.
  6. Pomagam ich. (нужен Dat.)
  7. Lubię oni.
  8. Idę z ja.

Ключи

H: 1. Spotykam go w parku. 2. Znam ją od dawna. 3. Widzę ich. 4. Pomagam jej. 5. Pomagam mu. 6. Dziękuję jej. 7. Lubię je. (не м.-лич.) 8. Czekam na niego. (после предлога — niego) 9. Idę z nimi. (Instr.) 10. Wierzę im. (Dat.)

I: 1. Widzę go. (без эмфазы — короткая форма) 2. Pomagam ci. 3. Znam ją. 4. Czekam na niego. 5. Dziękuję jej. 6. Pomagam im. 7. Lubię ich. (м.-лич.) 8. Idę ze mną. (Instr. + предлог ze после z; правильно idziesz ze mną — «иди со мной»)


Доп. разговор

  • Расскажи о ком-то — без имени, используя jego / ją.
  • Кому ты помогаешь? Кому доверяешь?
  • 5 вопросов с kogo / komu.

Доп. домашка

  • 12 предложений с местоимениями (Acc. + Dat.).
  • Hurra Po Polsku 1, Lekcja 13–14.
  • Диалог с местоимениями (8 реплик).