День 9: Родительный падеж — женский и средний род (ед.)
Цель: Образовывать род. падеж для ж. (-y / -i) и ср. (-a) рода.
Время: ~45–60 мин (+ домашка 20–30 мин)
🎓 Методичка для учителя: - Сегодня — продолжение темы родительного. Не вводим мн. число (это день 10). - Ж. род:
-yпосле твёрдых согласных (kobieta → kobiety, szkoła → szkoły);-iпосле k, g и мягких (książka → książki, lekcja → lekcji). - Ср. род на-o, -e→-a(mleko → mleka, morze → morza). Это просто. - Дай минимум новых конструкций — мы расширяем уже знакомое (nie ma, szukam, dużo, mało). - Важно: показать предлог do + ж. род (do szkoły, do Polski) — это очень частая конструкция и шанс получить ученика к ней привыкнуть.
0. Разминка (3 мин)
- Скажи 5 предложений с nie ma + м. род (вспомни день 8): Nie ma chleba, sera, taty, czasu, sklepu.
- Произнеси: sz / ś: szafa / siła, kasza / Kasia, szum / świt.
1. Фонетика (5 мин)
phonetics/daily-drills.md — День 9.
Сегодня — mię / mię (мягкость после m): - mama → mamy (твёрдо) - miesiąc → miesiąca (мягко, мь-) - książka → książki (i после k — твёрдое k!)
2. Правило (10 мин)
Женский род — родительный
Правило окончаний
| Заканчивается на | Окончание род. | Примеры |
|---|---|---|
| -a (после твёрдого) | -y | kobieta → kobiety, mama → mamy, herbata → herbaty |
| -a (после k, g) | -i | książka → książki, matka → matki, Polska → Polski |
| -ja, -ia | -i | lekcja → lekcji, historia → historii |
| -∅ (на мягкий согл.) | -i / -y | noc → nocy, kość → kości, miłość → miłości |
Примеры
| Им. | Род. | Пример в предложении |
|---|---|---|
| kawa | kawy | Nie ma kawy. |
| herbata | herbaty | Dużo herbaty. |
| mama | mamy | Nie ma mamy w domu. |
| siostra | siostry | Szukam siostry. |
| książka | książki | Nie ma książki. |
| matka | matki | Słucham matki. |
| Polska | Polski | Jadę do Polski. |
| szkoła | szkoły | Idę do szkoły. |
| lekcja | lekcji | Nie ma lekcji jutro. |
| noc | nocy | Dobranoc! (буквально «доброй ночи») |
Средний род — родительный
Окончания
| Им. | Род. | Пример |
|---|---|---|
| -o | -a | mleko → mleka, okno → okna, miasto → miasta |
| -e | -a | morze → morza, pole → pola, mieszkanie → mieszkania |
| -ę (искл.) | -enia / -ęcia | imię → imienia, zwierzę → zwierzęcia |
Примеры
| Им. | Род. | Пример |
|---|---|---|
| mleko | mleka | Nie ma mleka. |
| okno | okna | Nie ma okna w pokoju. |
| miasto | miasta | Szukam miasta na mapie. |
| morze | morza | Z morza wraca rybak. |
| mieszkanie | mieszkania | Nie ma mieszkania. |
| imię | imienia | Nie znam imienia. |
2b. Słownictwo dnia (~5 мин)
| Им. | Род. | Перевод |
|---|---|---|
| kawa | kawy | кофе |
| herbata | herbaty | чай |
| woda | wody | вода |
| książka | książki | книга |
| szkoła | szkoły | школа |
| siostra | siostry | сестра |
| mama | mamy | мама |
| mleko | mleka | молоко |
| okno | okna | окно |
| miasto | miasta | город |
| morze | morza | море |
| mieszkanie | mieszkania | квартира |
3. Упражнения (25–30 мин)
Упражнение A — Жен. род
- Nie ma (kawa) ___ w szafce.
- Szukam (mama) ___ — gdzie jest?
- Nie ma (siostra) ___ w domu.
- Dużo (herbata) ___ w lodówce.
- Nie lubię (matematyka) ___.
- Wracam ze (szkoła) ___.
- Jadę do (Polska) ___.
- Mało (książka) ___ w bibliotece. (подсказка: это мн. число — оставим на завтра, сегодня форма ед.: «mało jednej książki» — некоррект., оставь как) → переформулируй: Mało wiedzy w książce. — родит. ед.
Упражнение B — Средний род
- Nie ma (mleko) ___ w sklepie.
- Nie ma (okno) ___ w piwnicy.
- Lubię zapach (morze) ___.
- Szukam (mieszkanie) ___ w Warszawie.
- Nie znam (imię) ___ tego chłopca.
- Jadę z (miasto) ___ na wieś.
Упражнение C — Устно
- Czego nie ma w lodówce?
- Czego szukasz dziś?
- Z jakiego miasta jesteś? — Jestem z…
- Do jakiego miasta chcesz pojechać? — Chcę pojechać do…
- Z jakiej szkoły jesteś?
Упражнение D — Смесь м. + ж. + ср.
| № | Им. | Сделать род. | Используй в предложении с Nie ma… |
|---|---|---|---|
| 1 | mleko | ___ | Nie ma ___ . |
| 2 | chleb | ___ | Nie ma ___ . |
| 3 | kawa | ___ | Nie ma ___ . |
| 4 | herbata | ___ | Nie ma ___ . |
| 5 | mama | ___ | Nie ma ___ w domu. |
| 6 | tata | ___ | Nie ma ___ w domu. |
| 7 | książka | ___ | Nie ma ___ na stole. |
| 8 | okno | ___ | Nie ma ___ w pokoju. |
Упражнение E — Текст с пропусками
Mój pokój jest mały. Na biurku nie ma (1. lampa) ___, ale jest (2. okno) — wracаюсь, *jest okno*.
Pod oknem stoi łóżko. W pokoju nie ma (3. telewizor) ___ — oglądam w salonie.
Nie ma też (4. szafa) ___ — moje ubrania są w garderobie.
Lubię słuchać (5. muzyka) ___ wieczorem.
Szukam (6. książka) ___, którą czytałem wczoraj.
Idę do (7. szkoła) ___ o ósmej i wracam ze (7b. szkoła) ___ o czternastej.
Mama wraca z (8. praca) ___ wieczorem.
Упражнение F — Найди и исправь ошибку
- Nie ma kawa.
- Szukam mama.
- Dużo herbata.
- Idę do szkoła.
- Wracam z Polska.
- Nie ma mleko.
- Lubię szukać książka. (после szukać — родительный)
- Nie ma okno w pokoju.
Ключи
A: 1. kawy 2. mamy 3. siostry 4. herbaty 5. matematyki 6. szkoły 7. Polski 8. wiedzy
B: 1. mleka 2. okna 3. morza 4. mieszkania 5. imienia 6. miasta
D: | № | Им. | Род. | Предложение | |---|-----|------|-------------| | 1 | mleko | mleka | Nie ma mleka. | | 2 | chleb | chleba | Nie ma chleba. | | 3 | kawa | kawy | Nie ma kawy. | | 4 | herbata | herbaty | Nie ma herbaty. | | 5 | mama | mamy | Nie ma mamy w domu. | | 6 | tata | taty | Nie ma taty w domu. | | 7 | książka | książki | Nie ma książki na stole. | | 8 | okno | okna | Nie ma okna w pokoju. |
E: 1. lampy 2. (okno → не меняется, это им. — здесь jest okno) 3. telewizora 4. szafy 5. muzyki 6. książki 7. szkoły | 7b. szkoły 8. pracy
F: 1. Nie ma kawa → Nie ma kawy 2. Szukam mama → Szukam mamy 3. Dużo herbata → Dużo herbaty 4. Idę do szkoła → Idę do szkoły 5. z Polska → z Polski 6. Nie ma mleko → Nie ma mleka 7. Lubię szukać książka → Lubię szukać książki (хотя странно) 8. Nie ma okno → Nie ma okna
4. Чтение (15 мин)
Текст: reading/texts/day-09.md — Opis pokoju
Вопросы: reading/questions/day-09.md
Задание
- Прочитай вслух 2 раза.
- Выпиши все формы родительного из текста (с указанием им. формы).
- Ответь на 8 вопросов.
Доп. к тексту
- Опиши свою комнату — 8 предложений с jest / nie ma / dużo / mało.
- V/F: - W pokoju nie ma telewizora. - Pokój jest duży. - Są rośliny w pokoju.
Ключ V/F: V, F (mały), F (nie ma)
5. Разговор (12–15 мин)
Часть 1 — «Co jest, czego nie ma» (5 мин)
Опиши свою комнату: 5 предложений с jest и 5 с nie ma.
Часть 2 — «Skąd jesteś, dokąd jedziesz» (5 мин)
- Skąd jesteś? — Jestem z… (Mińsk → z Mińska, Białoruś → z Białorusi)
- Dokąd chcesz pojechać? — Chcę pojechać do… (Polski, Warszawy, morza)
Часть 3 — Ролевая «Hotel» (5 мин)
Ты в гостинице, что-то не так. Скажи администратору, чего нет в номере (5 предметов): W pokoju nie ma…
6. Письмо (5–8 мин)
«Mój pokój» — 10 предложений. Используй минимум 6 форм родительного падежа.
Домашка
- Выучи 12 слов с род. формой.
- Сделай таблицу: 10 слов разных родов (м/ж/ср), напротив каждого — род. форма.
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 5 — упражнения на dopełniacz.
- Завтра: множественное число в родительном.
📎 Доп. упражнения: exercises/extra/day-09.md
📖 Текст для чтения
Opis pokoju
Mój pokój jest mały, ale przytulny. W pokoju jest łóżko, biurko, krzesło i szafa. Na biurku jest lampa i książki. Na ścianie wiszą plakaty.
Nie ma telewizora w pokoju — oglądam w salonie. Jest dużo książek na półce. Nie ma roślin — nie lubię podlewać kwiatów.
Pod łóżkiem jest pudło ze starymi zabawkami. Okno jest duże — wchodzi dużo światła.
❓ Вопросы к тексту
Вопросы: Opis pokoju
-
Czy pokój jest duży?
Ответ
Nie, jest mały ale przytulny. -
Co jest na biurku?
Ответ
Lampa i książki. -
Czy jest telewizor w pokoju?
Ответ
Nie, ogląda w salonie. -
Co jest pod łóżkiem?
Ответ
Pudełko ze starymi zabawkami. -
Czy są rośliny?
Ответ
Nie, Dima nie lubi podlewać kwiatów. -
Przetłumacz jedno zdanie z tekstu na rosyjski.
Ответ
— -
Znajdź w tekście 3 słowa z dzisiejszego słownictwa.
Ответ
— -
Napisz jedno własne zdanie w tym samym stylu co tekst.
Ответ
—
➕ Дополнительные материалы
Dodatkowe materiały — Dzień 9 (Род. падеж — ж.р. и ср.р.)
Słownictwo (расширение)
| Польский | Перевод |
|---|---|
| kawa | кофе |
| książka | книга |
| szkoła | школа |
| mama | мама |
| pokój | комната |
| biurko | стол письменный |
| szafa | шкаф |
| półka | полка |
| okno | окно |
| ściana | стена |
| dywan | ковёр |
| roślina | растение |
Дополнительные упражнения
Упражнение G — Род. падеж ж.р. и ср.р.
Правило: ж.р. -a → -y/-i, ср.р. -o → -a.
| Сущ. | Род | Род. падеж |
|---|---|---|
| kawa | ж. | ___ |
| książka | ж. | ___ |
| mama | ж. | ___ |
| szkoła | ж. | ___ |
| herbata | ж. | ___ |
| historia | ж. | ___ (после i пишется -i) |
| lekcja | ж. | ___ (после j — -i) |
| okno | ср. | ___ |
| dziecko | ср. | ___ |
| mieszkanie | ср. | ___ |
Упражнение H — Текст «Mój pokój»
W moim pokoju nie ma (1. szafa) ___, ale jest dużo (2. książki) ___ na półce.
Brak (3. lampa) ___ na biurku — kupię nową.
Mama nie lubi (4. nieporządek) ___. Szuka (5. odkurzacz) ___.
W ogrodzie mało (6. roślina, мн.) ___ — tylko trzy.
Boję się (7. ciemność) ___ wieczorem. *(ciemność — ж. на согласный → ciemności)*
Idę do (8. szkoła) ___ codziennie.
Wracam z (9. szkoła) ___ o 14:00.
Po (10. lekcja) ___ idę na obiad.
Упражнение I — Найди и исправь
- Dużo kawa.
- Brak książka.
- Nie ma lampa.
- Idę do szkoła.
- Wracam ze szkoła.
- Boję się mama. (контекст: мама строгая)
- Nie ma okno.
- Mało dziecko w klasie.
Ключи
G: - kawa → kawy - książka → książki - mama → mamy - szkoła → szkoły - herbata → herbaty - historia → historii (после i) - lekcja → lekcji (после j) - okno → okna - dziecko → dziecka - mieszkanie → mieszkania
H: 1. szafy 2. książek (мн. — książka → książek) 3. lampy 4. nieporządku (м.р. неод.) 5. odkurzacza (м.р., но odkurzacz считается одуш. в Gen. → -a) 6. roślin (мн.) 7. ciemności 8. szkoły 9. szkoły 10. lekcji
I: 1. Dużo kawy. 2. Brak książki. (ед.) или książek (мн.) 3. Nie ma lampy. 4. Idę do szkoły. 5. Wracam ze szkoły. 6. Boję się mamy. 7. Nie ma okna. 8. Mało dzieci w klasie. (мн. — dziecko → dzieci, очень частое!)
Доп. разговор
- Опиши свою комнату — 10 предложений (что есть, чего нет).
- Что ты ищешь сейчас?
- Что лежит на твоём столе?
Доп. домашка
- 12 предложений с jest / nie ma / dużo / mało.
- Hurra Po Polsku 1, Lekcja 5 + аудио.
- Опиши кухню или гостиную (8 предложений).